تبلیغات
حریم - دستور معاویه بر سب امیرالمومنین علی علیه السلام

حریم

 

دستور معاویه به سب امیرالمومنین علی علیه السلام

مسلم نیشابوری در صحیح خود این روایت را نقل می‌كند :

4420. حَدَّثَنَا قُتَیْبَةُ بْنُ سَعِیدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِی اللَّفْظِ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِیلَ عَنْ بُكَیْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِی وَقَّاصٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ أَمَرَ مُعَاوِیَةُ بْنُ أَبِی سُفْیَانَ سَعْدًا فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسُبَّ أَبَا التُّرَابِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتُ ثَلَاثًا قَالَهُنَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأَنْ تَكُونَ لِی وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ:

سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یَقُولُ لَهُ خَلَّفَهُ فِی بَعْضِ مَغَازِیهِ فَقَالَ لَهُ عَلِیٌّ یَا رَسُولَ اللَّهِ خَلَّفْتَنِی مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْیَانِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِی وَسَمِعْتُهُ یَقُولُ یَوْمَ خَیْبَرَ لَأُعْطِیَنَّ الرَّایَةَ رَجُلًا یُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَیُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِی عَلِیًّا فَأُتِیَ بِهِ أَرْمَدَ فَبَصَقَ فِی عَیْنِهِ وَدَفَعَ الرَّایَةَ إِلَیْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ:{فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ}دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَلِیًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَیْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِی.

صحیح مسلم ، ج7 ، ص120 ، كتاب فضائل الصحابة ، باب من فضائل علی بن أبی طالب رضی الله عنه .

عامر بن سعد بن ابى وقّاص ، از پدرش روایت كرده است كه در یكى از روزها ، معاویة بن ابى سفیان به سعد دستور داد [تا به حضرت على بن ابیطالب علیه السّلام ناسزا بگوید! «سعد» از دستور او سرپیچى كرد ] .

معاویه ، از وى پرسید : به چه سبب على را آماج ناسزا و دشنامت قرار نمی دهی ؟ سعد گفت : بخاطر آن كه سه فضیلت از رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله در شأن على علیه السّلام شنیده ام كه با توجه به آن ها، هیچگاه به سبّ و دشنام آن حضرت ، اقدام نمى‏كنم و هر گاه یكى از آن ها براى من بود ، بهتر و ارزنده‏تر از شتران سرخ مو بود كه در اختیار من باشد .

1 . در كارزارى ، رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله ، حضرت على علیه السّلام را به جانشینى خود ، در مدینه باقى گذاشت و حضرت على علیه السّلام به عرض رسانید : یا رسول الله ! مرا به خلافت بر زنان و كودكان گماشته ای ؟! رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله در پاسخ او ، فرمود : آیا خرسند نیستى از این كه جایگاه تو نسبت به من ، همانند جایگاه هارون ، به حضرت موسى علیه السّلام باشد ؛ با این تفاوت كه پس از من پیغمبرى مبعوث نمى‏شود .

2 . در جنگ خیبر ، از رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله شنیدم ، مى‏فرمود : پرچم اسلام را به دست كسى می‌دهم كه خدا و رسول را دوست مى‏دارد و خدا و رسول هم ، او را دوست مى‏دارند ! از شنیدن این سخن همه ما در انتظار این كه این فضیلت بزرگ نصب ما گردد ، سر از پا نمی شناختیم ، همان زمان رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله على را به حضور طلبید . على علیه السّلام را در حالى به حضور حضرت رسول اكرم صلّى اللّه علیه و آله شرف یاب شد كه به درد چشم دچار بود ، رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله آب دهان مبارك را بر چشم حضرت على علیه السّلام مالید ، دیدگانش شفا یافت و پرچم اسلام را كه یادبود نصرت الهى بود ، به دست او سپرد و از بركت وجود حضرت على علیه السّلام ، فتح و پیروزى نصیب اسلام شد .

3 . هنگامى كه آیه مباهله ( فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ ؛ آل عمران / 61 ) نازل شد ، رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله ، حضرت على علیه السّلام و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین علیهم السّلام را به حضور طلبید و فرمود : بار پروردگارا ! اینان اهل بیت من هستند .

در صحت این روایت از دیدگاه اهل سنت ، جای هیچ شك و شبهه‌ای نیست ؛ زیرا صحیح مسلم ، از دیدگاه اهل سنت یكی از دو كتابی است كه تمامی روایات آن صحیح و مورد قبول می باشد، از این رو است كه بسیاری از علمای اهل سنت این روایت را در كتاب‌های خودشان نقل كرده‌اند، از جمله :

ترمذی در سنن خود ، كتاب المناقب ، باب مناقب علی بن أبی طالب و البانی در صحیح سنن ترمذی ، رقم 2932 آن را تصحیح كرده است ، و نیز ابن كثیر در البدایة والنهایة ، حوادث سال چهل هجری ، ج7 ، ص369 و ابن اثیر در اسد الغابه فی معرفة الصحابة ، ترجمه امام علی علیه السلام ، ج4 ،‌ ص99 و ذهبی در تاریخ الاسلام ، ترجمه امام علی علیه السلام ، ص627 ، حوادث سال چهل هجری ، و ابن عساكر در چندین جای از تاریخ مدینه دمشق آن را نقل كرده‌اند .

اما نكته‌ مهم در این روایت ، حذف «مأمور به» است . از آن جایی كه مسلم نیشابوری دوست نداشته است كه به ناصبی بودن معاویه تصریح كند ، جمله « أَمَرَ مُعَاوِیَةُ بْنُ أَبِی سُفْیَانَ سَعْدًا » به صورت ناقص آورده و «مأمور به» را حذف كرده است .

اعتراف علمای اهل سنت به حذف «مأمور به»

دراینجا به پیروی از علمای شیعه كه همواره در طول تاریخ در مباحثات و مناظراتشان از قاعده الزام تبعیت كرده و با خصم به زبان خودشان صحبت كرده‌اند ، سعی می‌كنیم كه به كلمات تنی چند از بزرگان اهل سنت كه برخی از آن‌ها خود از نواصب به شمار می‌روند‌ ، استناد كنیم كه آن‌ها نیز با صراحت اعتراف كرده‌اند كه معاویه به سعد بن أبی وقاص دستور داده است كه امیر المؤمنین را سبّ نماید و او به دلایلی كه خود برشمرده ،‌ از این كار امتناع ‌كرده است .

1 . ابن تیمیه حرانی :

وأما حدیث سعد لما أمره معاویة بالسب فأبى فقال ما منعك أن تسب علی بن أبی طالب ؟ فقال ثلاث قالهن رسول الله صلى الله علیه وسلم فلن أسبه لأن یكون لی واحدة منهن أحب إلی من حمر النعم الحدیث ، فهذا حدیث صحیح رواه مسلم فی صحیحه ... .

منهاج السنة ، ج3 ، ص15 ، ط دار الكتب العلمیة ، بیروت ، 1420 هـ .

اما روایت سعد : هنگامی كه معاویه به سعد بن أبی وقاص فرمان كه داد كه علی علیه السلام را سبّ نماید ، وی از سبّ علی علیه السلام خودداری كرد . معاویه گفت : چه چیزی تو را از سب ودشنام دادن به علی باز می دارد؟ سعد گفت : سه فضیلت از رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله در شأن على علیه السّلام شنیدم كه با توجه به آن ها، هیچگاه به سبّ و دشنام اقدام نمى‏كنم كه اگریكى از آن سه خصلت را در حق من فرموده بود براى من بهتر و ارزنده‏تر از شتران سرخ مو بود این حدیث صحیحی است كه مسلم در صحیحش آن را نقل كرده است .

ابن تیمیه كه خود در دشمنی با خاندان رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلّم زبان زد عام و خاص است ،‌ در این جا به صراحت اعتراف می‌كند كه معاویه به سعد دستور داد كه امیر المؤمنین علیه السلام را سبّ كن ؛ ولی او نپذیرفت . در حقیقت اصل جمله این چنین بوده است : « أَمَرَ مُعَاوِیَةُ بْنُ أَبِی سُفْیَانَ سَعْدًا أن یسب علیا ، فأمتنع » .

معاویه به سعد وقاص دستور داد تاعلی را سب كند و او امتناع ورزید .

شیخ عبد الله بن غنیمان ، استاد دانشگاه اسلامی مدینه و رئیس بخش سطوح عالی ( دكترا ) ، در كتاب مختصر منهاج السنة نیز این جمله را آورده و اعتراف می كند كه معاویه دستور به لعن امیر المؤمنین علی علیه السلام داده است .

رك : مختصر منهاج السنة ، ج3 ،‌ ص15 ، دار الكتب العلمیة ، بیروت ، 1420 هـ .


2 . مقبل بن هادی الوادعی :

وی نیز از علمای وهابی است كه در كتاب تحفة المجیب می‌نویسد :

ودعا بعض الأمویین سعد ابن وقاص لیسبّ علیا ، فما فعل ، قالوا : ما منعك أن تسب علیاً ؟ ... .

تحفة المجیب علی اسئلة الحاضر والغائب ،‌ص9 ،‌ ط الرابعة دار الآثار ، یمن ، 1426 هـ .

بعضی از امویین ، از سعد بن أبی وقاص خواستند كه علی (علیه السلام) را سبّ كند ، وی از این كار خودداری كرد ، آن‌ها گفتند : چه چیزی باعث شده است كه علی (علیه السلام) را سبّ نمی‌كنی ؟

با این كه دیگر علمای اهل سنت ؛ از جمله مسلم ، ترمذی ،‌ ذهبی ،‌ ابن أثیر ، ابن كثیر و ... به نام معاویة تصریح كرده‌اند ؛ اما متأسفانه ایشان روایت را تحریف و برای حفظ آبروی معاویه و جانبداری از خاندان اموی ، كلمه «معاویة» را تبدیل به « بعض الأمویین» می‌كند !

3 . دكتر شیخ موسی شاهین لاشین :

وی در شرح صحیح مسلم این گونه می‌نویسد :

«أمر معاویة بن أبی سفیان سعدا» المأمور به محذوف ، لصیانة اللسان عنه ، و التقدیر : أمره بسب علی رضی الله عنه ، و كان سعد قد اعتزل الفتنة (حرب علی مع خصومه) ولعله اشتهر عنه الدفاع عن علی . فقال : ( ما منعك أن تسب أبا التراب ) ؟ معطوف علی محذوف ، والتقدیر : امر معاویه سعدا أن یسب علیا ، فأمتنع ، فقال له : «ما منعك » .

فتح المنعم شرح صحیح مسلم ، ج9 ، ص332 ،‌ ط الأولی ، دار الشروق ،‌مصر .

در این جمله از معاویه كه به سعد دستور داده ، «مأمور به» محذوف و محتوای دستور به سبب آلوده نشدن زبان به مذمت معاویه ، حذف شده است كه در حقیقت معنای جمله چنین می‌شود : معاویه به سعد بن أبی وقاص دستور داد تا به علی دشنام و ناسزا بگوید ؛ زیرا سعد در حوادث خونین آن زمان گوشه‌گیری را انتخاب كرده بود و به عنوان شخصی كه مدافع علی (علیه السلام) بود مشهور شده بود و لذا معاویه گفت : چه چیزی مانع دشمنی تو با علی شده است ؟

بعد ایشان در نقد كلام نووی كه پیش از این گذشت ، می‌گوید :

ویحاول النووی تبرئة معاویة من هذا السوء ،‌ فیقول : قال العلماء ... .

نووی تلاش می‌كند تا معاویه را از این دستور زشت تبرئه كند و لذا در توجیه آن ، به قول دیگران پرداخته است .

و سپس در ادامه می‌گوید :

وهذا تأویل واضح التعسف والبعد ، والثابت أن معاویة كان یأمر بسب علی ، وهو غیر معصوم فهو یخطئ ،‌ ولكننا یجب أن نمسك عن أی انتقاص من أصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم ، و سب علی فی عهد معاویة صریح ... .

ولی این توجیه تأسف بار و دور از حقیقت است ؛ زیرا مستندات تاریخی ثابت می‌كند كه معاویه دستور لعن و سب علی (علیه السلام) را صادر كرده است و نیازی به تبرئه وی نیست ؛ چون معصوم از خطا و لغزش نیست. با همه این ها بر ما واجب است كه از وارد كردن نقص بر اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) پرهیز كنیم ؛ اگر چه ناسزا گویی به علی از زمان معاویه امری واضح و روشن است .

4 . شیخ حسن بن علی السقاف :

وی كه از علمای بزرگ و معاصر اهل سنت اردن به شمار می‌رود ، می‌نویسد :

وقد أمر معاویة الناس حتی كبار الصحابة أن یسبوا سیدنا علیاً علیه السلام والرضوان الذی قال فیه رسول الله صلی الله علیه وسلم كما فی صحیح مسلم وغیره : «لا یحبك إلا مؤمن ولا یبغضك إلا منافق» و قوله صلی الله علیه وسلم كما فی الحدیث الصحیح فی مسند احمد وغیره : «من سب علیا فقد سبی» و قد ثبت أن معاویة كان ینال من سیدنا علی علیه السلام ویأمر بذلك ، ففی صحیح مسلم عن عامر بن سعد بن أبی وقاص عن أبیه قال : أمر معاویة بن أبی سفیان سعداً فقال ما منعك أن تسب أبا التراب ؟! فقال : أما ذكرت ثلاثاً قالهن رسول الله صلی الله علیه وسلم فلن أسبه ، لأن تكون لی واحدة منهن أحب إلی من حمر النعم ... .

زهر الریحان ، ص11 ، ط دار الإمام الرواس ،‌ بیروت .

معاویه به بزرگان صحابه دستور داد تا به علی (علیه السلام) دشنام دهند با آن‌كه در صحیح مسلم آمده است رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم ) به علی (علیه السلام) فرمود : یاعلی ! تو را جز مؤمن دوست نمی‌دارد و جز منافق كسی با تو دشمنی نمی‌كند . و نیز در مسند احمد این حدیث از پیامبر اكرم (صلی الله علیه وآله وسلم ) آمده است كه فرمود : هر كس به علی دشنام دهد به من دشنام داده است و در تاریخ ثبت شده است كه معاویه هم خودش به علی (علیه السلام) بد می‌گفت و هم دیگران را به سب و لعن علی (علیه السلام) فرمان می‌داد . در صحیح مسلم آمده است : معاویه به سعد بن أبی وقاص دستور ناسزا گفتن به علی (علیه السلام) را صادر كرد و گفت : چرا به علی دشنام نمی‌دهی ، در جواب گفت : سه خصلت از رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله در شأن على علیه السّلام شنیدم كه با توجه به آن ها، هیچگاه به سبّ و دشنام آن حضرت ، اقدام نمى‏كنم و هر گاه یكى از آن ها را در حق من فرموده بود براى من بهتر و ارزنده‏تر از شتران سرخ مو بود .
و در صفحه بعد می‌گوید :

وقد أمر معاویة ولاته أن یشتموا ویسبوا سیدنا علیا ویأمر بذلك ... .

همان ، ص12 .

معاویه به حكمرانانش دستور داد كه به علی (علیه السلام) فحش و ناسزا گویند و به این امر [ مردم] را فرمان دهند .

با این توضیح ، آیا رواست كه چنین شخصی را «خال المؤمنین ، امیر المؤمنین و ...» بنامیم ؟
5 . ملا علی قاری :

نور الدین علی بن سلطان محمد الهروی ، معروف به ملا علی القاری می‌نویسد :

عن سعد قال أمر معاویة سعدا أن یسب أبا تراب فقال أما ما ذكرت ثلاثا قالهن رسول الله صلى الله علیه وسلم فلن أسبه لأن یكون فی واحدة منهن أحب إلی من حمر النعم .

مرقاة المفاتیح فی شرح مشكاة المصابیح ، ج11 ، ص287 .

معاویه به سعد دستور داد كه به علی (علیه السلام) ناسزا بگوید ، سعد [ از این كار امتناع كرد و ] گفت : سه خصلت از رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله در شأن على علیه السّلام شنیدم كه با توجه به آن ها، هیچگاه به سبّ و دشنام آن حضرت ، اقدام نمى‏كنم كه اگر یكى از آن ها براى من بود ، بهتر و ارزنده‏تر از شتران سرخ مو بود در اختیار من باشد .

6 . محب الدین طبری :

عن سعید قال أمر معاویة سعدا أن یسب أبا تراب فقال أما ما ذكرت ثلاثا قالهن رسول الله صلى الله علیه وسلم فلن أسبه لأن یكون فی واحدة منهن أحب إلی من حمر النعم .

الریاض النضرة ج 2 ص 188 طبع مصر و طبق برنامه مكتبة الشاملة ، الإصدار الثانی ، ج1 ، ص262 ، باب ذكر أن بیوته أوسط بیوت رسول الله صلی الله علیه وسلم .

معاویه به سعد بن أبی وقاص دستور داد كه علی (علیه السلام) را ناسزا بگوید ... .

7 . علامه قندوزی :

وعن سهل بن سعد عن أبیه قال : أمر معاویة بن أبی سفیان سعدا أن یسب أبا تراب ، قال : أما ما ذكرت ثلاثا قالهن رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم فلن أسبه ، لئن تكون لی واحدة منهن أحب إلی من حمر النعم .

ینابیع المودة لذوی القربى ، القندوزی ، ج 2 ، ص 119 .

از سهل بن سعد از پدرش نقل شده است که گفت : معاویه به سعد دستور داد تا به علی ناسزا بگوید ...

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :