تبلیغات
حریم - اقوال علمای اهل سنت در سبّ امیر المؤمنین علیه السلام توسط معاویه

حریم

اقوال علمای اهل سنت در سبّ امیر المؤمنین علیه السلام توسط معاویه

1 . ابن تیمیه حرانی :

وكذلك تفضیل على علیه لم یكن مشهوراً فیها بخلاف سبّ على فإنه كان شائعا فى اتباع معاویة ولهذا كان على واصحابه أولى بالحق وأقرب الى الحق من معاویة واصحابه كما فى الصحیحن عن أبى سعید عن النبى قال تمرق مارقة على حین فرقة من المسلمین فتقتلهم أولى الطائفتین بالحق وروى فى الصحیح أیضا أدنى الطائفتین الى الحق وكان سب على ولعنه من البغى الذى استحقت به الطائفة أن یقال لها الطائفة الباغیة كما رواه البخارى فى صحیحه .

مجموعة الفتاوی ، ج4 ، ص266 ، ط دار الوفاء فی مصر ، 1421 هـ .

برتری دادن علی بر معاویه در بین شیعیان علی مشهور نبود ؛ ولی ناسزاگویی به علی (علیه السلام) در بین طرفداران معاویه شائع بوده است ؛ از این روی ، علی و یارانش به حق سزاوارتر از معاویه و یارانش هستند ؛ همانگونه كه در صحیحین از ابو سعید خدری از پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) نقل شده است : كسی می‌آید كه مردم را از دین خارج می‌كند(مقصود معاویه است) و نزدیكترین فرد به حق( علی علیه السلام) با وی می‌جنگد ، وچون معاویه از علی (علیه السلام) بدگویی كرد ، سزاوار است كه به وی متجاوز و ستمگر گفته شود و لذا به طرفداران وی همان گونه كه بخاری نقل كرده است ، شایسته است كه گروه ستمگر گفته شود .

2 . حافظ شمس الدین ذهبی :

وخلف معاویة خلق كثیر یحبونه ویتغالون فیه ویفضلونه ، إما قد ملكهم بالكرم والحلم والعطاء ، وإما قد ولدوا فی الشام على حبه ، وتربى أولادهم على ذلك . وفیهم جماعة یسیرة من الصحابة ، وعدد كثیر من التابعین والفضلاء ، وحاربوا معه أهل العراق ، ونشأوا على النصب ، نعوذ بالله من الهوى .

سیر اعلام النبلاء ، الذهبی ، ج3 ،‌ ص128 .

مردمان زیادی بودند كه معاویه را دوست داشتند و در باره او غلو می كردند ، او را بر دیگران برتر می‌دانستند . این مسأله یا به این خاطر بود كه آن‌ها در شام و در محیط مسموم آن به دنیا آمده بودند و یا از بذل و بخشش‌های معاویه بهره‌مند شده بودند و فرزنداشان را نیز بر همین روش تربیت كرده بودند . در میان این افراد گروه اندكی از اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) و تعداد زیادی از تابعان و بزرگان بودند كه در ركاب معاویه با مردم عراق جنگیدند . علت جنگ‌ها پیروی مردم سرزمین عراق كه از اهل بیت (علیهم السلام) بود و بر بغض و كینه علی (علیه السلام) رشد كردند . از هواهای نفس به خدا پناه می‌بریم .

3 . عماد الدین أبی الفداء :

وی در تاریخش در ذكر شرایط‌ صلح امام حسن با معاویه می‌نویسد كه امام حسن علیه السلام شرط كرد :

وأن لا یسب علیاً ، فلم یجبه إلی الكف عن سب علی ، فطلب الحسن أن لا یشتم علیاً وهو یسمع ، فأجابه إلی ذلك ثم لم یف له به .

تاریخ أبی الفداء ، فصل فی ذكر تسلیم الحسن الأمر إلی معاویة ، ج1 ، ص254 ، ط دار الكتب العلمیة ، بیروت ، 1417 هـ .

با او شرط كرد كه علی (علیه السلام) را سب و لعن نكند ؛ ولی او از این شرط سرپیچی كرد . امام مجتبی (علیه السلام) از او خواست تا بدگویی نكند ، پذیرفت ؛ ولی به عهدش عمل نكرد .

ودر فصلی با عنوان «استلحاق معاویة زیادا» می‌نویسد :

وكان معاویة وعماله یدعون لعثمان فی الخطبة یوم الجمعة ویسبون علیاً و یقعون فیه .

همان ، ج1 ،‌ ص258 .

معاویه و كارگزارانش در خطبه جمعه برای عثمان دعا می‌كردند و به علی (علیه السلام) فحش می‌دادند .

4 . قاضی شیخ محمد الخضرمی المصری :

وی با این كه در بسیاری از كتاب‌ها و محاضراتش به امیر المؤمنین و فرزندش امام حسین علیهما السلام طعنه می‌زند ؛ ولی در عین حال سبّ امیر المؤمنین علیه السلام را توسط معاویه منكر نیست و در برخی از موارد به آن تصریح كرده می كند

در كتاب الدولة الأمویة می‌نویسد :

ومما ننقده علی هذا العهد (أی عهد معاویه) اهتمام معاویة بتشهیر بعلی علی المنابر مع أن الرجل قد لحق بربه وأنتهی بأمره ، وكان یعلم یقیناً أن هذه الأقوال مما یهیج صدور شیعته وتجعلهم یتأففون ویتذمرون ، ولا ندری ما الذی حمله أن جعل ذلك فرضاً حتماً فی كل خطبة كأنه ركن من أركانها لا تتم إلا به .

الدولة الأمویة ، ص314 ، ط المكتبة العصریة ، بیروت ، 1423 هـ .

آن‌چه كه در انتقاد از دوران معاویه می‌توان گفت این است كه : معاویه ، لعن علی (علیه السلام) را در منابر شایع و ترویج كرده بود ؛ با این كه از دنیا رفته بود و معاویه می‌دانست كه این اعمال موجب ناراحتی شیعیان می شود و نفرت بیشتری در آنان نسبت به دشمنان علی (علیه السلام) ایجاد می‌كند ؛ ولی ما نمی‌دانیم كه چرا این كار را برخودش فرض و واجب می‌دانست و در هر خطبه همانند امری واجب آن را انجام می‌داد ؛ گویا یكی از اركان خطبه بود كه خطبه بدون دشنام به علی (علیه السلام) كامل نبود و ناتمام بود .

5 . الإمام الحافظ احمد بن محمد بن الصدیق الغماری :

وی در كتاب الجواب المفید للمسائل المستفید می‌نویسد :

وفی الصحیح ، صحیح مسلم عن علی علیه السلام قال : «ولذی فلق الحبة وبرأ النسمة إنه لعهد عهده إلی رسول الله صلی الله علیه وسلم : أن لا یحبنی إلا مؤمن ولا یبغضنی إلا منافق ».

وفی الصحیح الحاكم و غیره : «من سبّ علیا فقد سبّنی ومن سبّنی فقد سب الله» و من سبّ الله فقد كفر ، وفی الصحیح و غیره مما تواتر تواتراً مقطوعاً به : «من كنت مولاه فعلی مولاه اللهم وال من والاه وعاد من عاداه» ... والمقصود من هذه الأحادیث الصحیحة المتفق علیها مع ما تواتر من لعن معاویة لعلی علی المنبر طول حیاته وحیاة دولته إلی عمر بن عبد العزیز وقتاله وبغضه ، یطلع من أنه منافق كافر فهی مؤیدة لتلك الأحادیث الأخری .

ویزعم النواصب أن ذلك (أعنی لعن معاویة لعلی) كان اجتهاداً ، مع أن النبی صلی الله علیه وسلم یقول فی مطلق الناس : «لعن المؤمن كقتله» فإذا كان الإجتهاد یدخل اللعن وإرتكاب الكبائر فكل سارق وزان وشارب وقاتل یجوز أن یكون مجتهداً ، فلا حد فی الدنیا ولا عقاب فی الآخرة .

الجواب المفید ، للسائل المستفید ، احمد الغماری ، ص59 ، ط الأولی ، دار الكتب العلمیة ،‌ بیروت ، 1423 هـ .

در صحیح مسلم این حدیث از علی (علیه السلام) نقل شده است كه فرمود : قسم به خدایی كه دانه را شكافت و انسان را آفرید ، از پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) شنیدم كه فرمود : ای علی ! تو را دوست نمی دارد مگر مؤمن و دشمن نمی‌دارد تو را مگر منافق . و در صحیح حاكم و غیر آن آمده است كه رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود : هر كس به علی ناسزا بگوید ، به من ناسزا گفته است ، كسی كه به من ناسزا گوید ، به خدا ناسزا گفته است و هر كس به خدا ناسزا بگوید ، كافر است .

و از احادیث متواتر و صحیح كه قطع به صدور آن داریم این فرمایش رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) است كه فرمود : كسی كه من مولا و سرپرست او هستم ، پس از من علی مولای او است ، بار خدایا دوست بدار آن كه علی (علیه السلام) را دوست بدارد و دشمن بدار آن كه علی را دشمن بدارد .

از این احادیث صحیح كه همگی اتفاق بر صحت آن دارند و همچنین ناسزاگویی ، لعن و نفرین به علی (علیه السلام) و جنگ با آن حضرت به وسیله معاویه كه تا زمان عمر بن عبد العزیز ادامه داشت ، این نتیجه به دست می‌آید كه معاویه منافق و كافر است ؛ البته روایات دیگری هم وجود دارد كه این مطلب را تأیید می‌كند .

ناصبی‌ها كه گمان می‌كنند ، كار معاویه بر اساس اجتهاد وی بوده است و در حقیقت می‌خواهند وی را تبرئه كنند ، گویا این فرمایش رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) را نشنیده‌اند كه فرمود : لعن و نفرین مؤمن همانند كشتن او است ؛ بنابراین اگر هر جرمی مانند سبّ ولعن و یا گناهان بزرگ را بشود با اجتهاد مجرم توجیه كرد ، پس هر دزد ، زنا كار ، شرابخوار و قاتلی با اجتهاد خودش می‌تواند از اجرای حدّ شرعی فرار كند و حد شرعی را به تعطیل بكشاند و در دنیا و آخرت گرفتاری نداشته باشد .

6 . شیخ محمد بن أحمد ابوزهرة :

وی كه استاد دانشكده حقوق دانشگاه الأزهر و از نویسندگان جهان اسلام و دانشمند بنام مصر به شمار می‌رود ، در كتاب الإمام زید می‌نویسد :

ولقد زاد القلوب بغضاً لحكام الأمویین ما كانوا یحاولون به من الغض من مقام علی رضی الله عنه ، فقد كان ذلك دیدنهم واستوی فی ذلك السفیانیون والمروانیون .

فقد سنّ معاویة سنة سیئة فی الإسلام وهی لعن إمام الهدی علی بن أبی طالب كرم الله وجهه علی المنابر ، بعد خطبة الجمعة ، وقد تضافرت علی ذلك أخبار المورخین ، فذكره ابن جریر فی تاریخه وإبن الأثیر وغیرهما .

ولقد نهاه علی تلك السنة السیئة بل تلك الجریمة الكبری الأتقیا من بقیة الصحابة رضی الله عنهم ،‌و من هؤلاء السیدة أم سلمة زوج رسول الله صلی الله علیه وسلم وأم المؤمنین ، فقد أرسلت إلیه كتاباً هذا نصه :

«إنكم تلعنون الله ورسوله علی منابركم وذلك أنكم تلعنون علی بن أبی طالب ومن أحبه ، وأشهد أن الله أحبه ورسوله » .

ولكن معاویة لم یلتفت إلی كلامها ، واستمر فی غیه و قد استمر ذلك طول حكم الأمویین ولم یلغ إلا فترة حكم الحاكم العادل عمر بن عبد العزیز .

الإمام زید ، أبو زهرة ، ص102 ، ط دار الفكر العربی ، مصر .

دل‌ها از كینه و دشمنی نسبت به حكام اموی لبریز شده است ؛ چرا كه آنان مقام و جایگاه علی (علیه السلام) را كه پیشوای هدایت و ایثار بود نادیده گرفتند و سنتی را پی ریزی كردند كه سفیانی‌ها و مروانی‌ها هم بعد از آنان این روش ناپسند را ادامه دادند .

معاویه روش زشتی را كه همان سبّ و لعن علی (علیه السلام) در منابر بود را پی ریزی كرد . اسناد و مدارك تاریخی آن را مورخانی همچون ابن جریر و ابن اثیر و دیگران آورده‌اند .

در مقابل این سنت ناپسند و گناه بزرگ عده‌ای از صحابه دیندار و پرهیزگار معاویه را از آن برحذر می‌داشتند كه می‌ توان به نامه ام سلمه همسر رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) و ام المؤمنین اشاره كرد كه به معاویه نوشت : شما خدا و پیامبرش را بر منبرها لعن و نفرین می‌كنید ؛ چرا كه لعن و نفرین علی مساوی با لعن خدا و رسول است ،‌ من شهادت می‌دهم كه خدا و رسول علی را دوست داشتند ؛ ولی معاویه به این دلسوزی‌ها و راهنمایی‌ها توجهی نمی‌كرد و این كار زشت را ادامه داد تا زمان عمر عبد العزیز .

و نیز در كتاب الإمام الصادق علیه السلام می‌نویسد :

وذلك أن بنی امیة بعد أن استولوا علی الحكم كانوا حریصین علی إخفاء كل المعالم الدالة علی الإمام علی كرم الله وجهه ، وكان أنصاره وأشیاعه حریصین علی أن یخفوا قبره ، حتی لا یبعث بجثمانه الطاهر الفسقة من الأمویین كما كانوا یعبثون بسبه علی المنابر ...

أن الإمام جعفر الصادق بعد أن أعلم أتباعه بمكان القبر الذی كان معلوماً عندهم ، سُأل من بعض أصحابه : «ما منع الأبرار من أهل البیت من إظهار مشهده» فقال الصادق : «خذراً من بنی مروان والخوارج أن تحتال فی أذاه» .

الإمام الصادق ، أ بو زهرة ، ص48 ، ط دار الفكر العربی ،‌ مصر ، 1993 م .

بنی امیه پس از به قدرت رسیدن سعی كردند تا تمامی آثار دال بر فضائل علی (علیه السلام) را مخفی بدارند و از نشر آن جلوگیری كنند تا آن‌جا كه دوستان و یاران علی (علیه السلام) محل دفنش را آشكار نكردند ؛ زیرا می‌ترسیدند فاسقان اموی بر پیكر آن حضرت جسارت كنند ؛ همان طوری كه ناسزاگوئی بر آن حضرت را بر بالای منابر ادامه می‌دادند ؛ لذا پس از آشكار شدن محل دفن به وسیله امام صادق (علیه السلام) بعضی از یاران وی سؤال كردند : چرا خوبان اهل بیت (علیهم السلام) محل دفن علی (علیه السلام) را آشكار نمی‌كردند ؟ فرمود : به جهت ترس از مروانیان و خوارج كه مبادا به پیكر پاك آن حضرت بی احترامی كنند .

و نیز می‌گوید :

وهناك مثل آخر لتأثیر الوقائع علی الآراء ، ما سنه معاویة من سُنة سیئة وهی لعن علی سیف الإسلام علی المنابر ،‌ فإن ذلك كان له تأثیر شدید فی نفوس المؤمنین ، لأن ما ثبت لعلی من سابقات مكرمات لا یمكن أن یذهب إذا وقت منافق یلعنه ،‌بل إن ذلك یزید منزلة فی النفوس تمكیناً ، اذ یحس النسا بغضاضة الظلم وفحش العمل ، فیلعنون فی نفوسهم وفی مناجاتهم من یلعن سیف الله الذی سلّه علی الشرك ، ولذلك سادت النقمة وإن لم تتكلم الألسنة ،‌ ولم تعلن الحروب علی من یأمرون بلعن الإمام العالم التقی رضی الله عنه وعن آله الأطهار ، وإذا كان قد روی عن النبی صلی الله علیه وسلم أنه قال لعلی كرم الله وجهه : «لا یحبك إلا مؤمن ولا یبغضك إلا منافق» فقد علم الذین شاع بینهم خبر وصف النبوة لهؤلاء الذین سنوا سنة السوء ، وبذلك ثارت روح البغض والكراهیة لملوك بنی امیة .

الإمام الصادق ، ص92 .

نمونه ای دیگر از تأثیر گذاری حوادث بر فكر و اندیشه و جهت‌گیری اعتقادی مسلمانان ، داستان سبّ و لعن علی (علیه السلام) به وسیله معاویه است كه تأثیر سختی بر فكر و روحیه مؤمنان گذاشت ؛ زیرا امكان نداشت سوابق درخشان و فضائل علی (علیه السلام) با لعن و جسارت یك منافقی مانند معاویه از ذهن‌ها پاك شود ؛ بلكه سبب افزایش ارادت به علی (علیه السلام) می‌شد و در دل به كسی ناسزا می‌گفتند كه چنین دستوری صادر كرده است ؛ مخصوصاً با پخش و شایع شدن این سخن رسول خدا كه در باره علی (علیهما السلام) فرمود : ای علی ! تو را دوست نمی‌دارد مگر مؤمن و دشمن نمی‌دارد تو را مگر منافق . نتیجه این كارها و نشر این گونه سخنان چیزی نبود مگر نفرت و كینه نسبت به حكّام و سلاطین بنی امیه .

و نیز در این باره كه چرا از امام علی بن أبی طالب علیه السلام روایات كمی نقل شده است ، می‌گوید :

وإذا كان لنا أن نتعرف السبب الذی من أجله اختفی عن جمهور المسلمین بعض مرویات علی وفقهه ، فإنا نقول إنه لابد أن یكون للحكم الأموی أثر فی اختفاء كثیر من آثار علی فی القضاء والإفتاء ، لأنه لیس من المعقول أن یلعنوا علیا فوق المنابر وأن یتركوا العلماء یتحدثون بعلمه وینقلون فتاویه وأقواله للناس وخصوصاً ما كان یتصل منها بأسس الحكم الإسلامی .

الإمام الصادق ، ص127 .

وقتی بر ما لازم است كه علل مخفی بودن احادیث و علوم فقهی علی (علیه السلام) را بررسی كنیم ، سزاوار است كه بگوییم عامل اصلی و اساسی در پنهان نمودن و مخفی كردن آثار علی (علیه السلام) در مسائل قضاوت و حكومت و آثار فقهی ، حكومت بنی امیه است ؛ زیرا معقول نیست كه علی (علیه السلام) را بالای منبرها لعن كنند ، سپس اجازه دهند تا دانش و فتاوا و سخنان او را مخصوصاً آن‌چه كه مربوط به اساس حكومت اسلامی است را برای مردم نقل نمایند .

7 . استاد شیخ أبو علی المؤدودی :

وی در كتاب الخلافة والملك می‌گوید :

فلما بدأ فی عصر معاویة لعن سیدنا علی فوق المنابر وسبه وشتمه جهاراً نهاراً ، تألم المسلمون لذلك فی كل بقعة غیر أن الناس سكتوا عن ذلك عن مضض .

الخلافة والملك ، المودودی ، ص105 ، ط الأولی ، دار القلم ، الكویت ، 1398 هـ .

وقتی كه در زمان معاویه لعن آقای ما علی (علیه السلام) بر فراز منبرها شروع شد و وی را مخفیانه و آشكارا مورد تاخت و تاز قرار دادند ، تمام مسلمانان هر كجا كه بودند متأثر و ناراحت بودند ؛‌ ولی از ترس حكومت ساكت شدند و چیزی نگفتند .

8 .استاد كاتب عبد الرحمن الشرقاوی :

وی در كتاب خامس الخلفاء عمر بن عبد العزیز می‌گوید : زمانی كه عمر بن عبد العزیز خلافت را به دست گرفت :

أمر الناس أن یجتمعوا فی المسجد ، فلما احتشدوا أعلن أنه یمنع خطباء المساجد فی كل أنحاء الدولة من سب علی وفاطمة فی نهایة خطبة الجمعة ، وأمرهم أن یضعوا آخر الخطبة مكان السب ، الآیة الكریمة «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إیتاءِ ذِی الْقُرْبى‏ وَ یَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْیِ یَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُون‏»

ذلك أن معاویة بن أبی سفیان كان هو وولاته علی البلاد یسبون علی بن أبی طالب علی المنابر آخر الخطبة كل یوم جمعة ، وعتب علی معاویة فی ذلك وأنكر علیه جماعة ، فأمتنع من تركه وقال : «والله لا تركته حتی یكبر علیه الصغیر ویشیب علی الكبیر ، فإذا ترك السنة قیل تُركت السنة» .

فاستمر الحال علی ذلك مدة أیام معاویة ویزید ابنه ، وأیام مروان بن الحكم وإبنه عبد الملك وأیام ابنیه الولید وسلیمان إبنی عبد الملك .

فلما رفع السب وأبدله بقوله تعالی « إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ ... » الآیة ، همهم أهل دمشق من المسجد وهم یقولون : «تُركت السنة ، تركت السنة» .

خامس الخلفاء عمر بن عبد العزیز ، الشرقاوی ، ص134 ، ط الأولی ،‌ دار الكتاب العربی ، بیروت ، 1407 هـ .

عمر بن عبد العزیز ، فرمانی صادر كرد تا همه ی مردم در مسجد جمع شوند ، پس از حضور مردم ، به همه اعلان كرد كه خطبای مساجد در تمام كشورهای اسلامی حق ندارند علی و فاطمه (علیهما السلام) را در پایان خطبه نماز ناسزا بگویند ، و دستور داد به جای ناسزاگویی این آیه را بخوانند : « إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إیتاءِ ذِی الْقُرْبى ... » و علت این دستور ، فرمانی بود كه معاویه به همه كارگزارانش صادر كرده بود كه در آخر خطبه‌ها نماز جمعه علی (علیه السلام) را سبّ و لعن نمایند و با این كه افرادی مخالفت می‌كردند ، اعتنایی نمی‌كرد و می‌گفت : به خدا سوگند این سنت را ترك نخواهم كرد تا آن‌كه با این فرهنگ بچه‌ها جوان شوند و جوانان پیر گردند و در بین مردم سنت شود كه اگر روزی ترك شد بگویند سنتی از سنت‌ها ترك شد.

و لذا این روش ناپسند و زشت از زمان معاویه و پسرش شروع شد و تا زمان مروان بن حكم ، عبد الملك بن مروان و پسرانش ولید و سلیمان ادامه یافت .

وقتی كه عمر بن عبد العزیز آن را تغییر داد و به جای سبّ دستور داد تا آیه قرآن خوانده شود ، مردم دمشق هنگام خارج شدن از مسجد فریاد می‌زدند : سنت ترك شد ،‌ سنت ترك شد .

9. دانشمند مغربی ، شیخ عبد الله بن عبد القادر التلیدی :

كان معاویة وعماله فی الأقالیم والأمصار یسبون الإمام علیاً رضی الله تعالی عنه ویلعنونه علی المنابر فی الجمع والأعیاد والمجامع والمناسبات ، ویأمرون الناس بذلك ، وینكرون علی من لم یلعنه وینل منه ، مضافاً ذلك منهم إلی محاربة وقتاله السالف قبل ذلك ، وقد صحت الأخبار بما قلناه فی دواوین السنة وكتب التاریخ .

الأنوار الباهرة بفضائل أهل بیت النبوی والذریة الطاهرة ، ص42 ، ط الأولی ، دار ابن حزم ، بیروت ، 1417 هـ .

معاویه و كارگزارانش در تمام سرزمین‌های اسلامی و همه شهرها ، امام علی (علیه السلام) را سبّ می‌كردند و در اجتماعات و ایام عید و هر مناسبت دیگری او را لعن و مردم را بر این كار وادار می‌كردند ، و هر كسی هم آن را انجام نمی داد ، سرزش می شد . این ظلم‌ها علاوه بر جنگ‌هایی بود كه قبل از این علیه آن حضرت به راه انداخته بود ، دلایل و مدارك این حوادث در آثار و كتب روائی وتاریخی موجود می‌باشد .

10 . شیخ حسن بن فرحان المالكی :

وی در كتاب مع سلیمان العلوان فی معاویة بن أبی سفیان در شرح روایت « لا تسبوا أصحابی» می‌نویسد :

هذا الحدیث فیه أبلغ ردّ علی معاویة الذی سنّ لعن علی ... .

مع سلیمان العلوان فی معاویة ، حسن المالكی ، ص37 ، ط الأولی ، مركز الدراسات التاریخیة ، 1425 هـ .

این حدیث رساترین ردّ بر معاویه‌ای است كه نفرین بر علی (علیه السلام) را پایه‌گذاری كرد .

و نیز می‌گوید :

هل هناك أبلغ من بسط السیف فی قتل البدریین وقتل بعض الصحابة من غیرهم ، ولعنهم بعض أهل البدر علی المنابر وهذا ما فعله معاویة ! وولاته .

مع سلیمان العلوان فی معاویة ، ص121 .

آیا این كار رساتر از كشتار شركت كنندگان در جنگ بدر و كشتن بعضی از صحابه و لعن برخی از بدریّون در منبرها نیست ، و این كاری بود كه معاویه و كارگزارانش انجام دادند .

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :